Twintig jaar is haar vader nu dood, haar moeder tien jaar. Geregeld wordt ze in het gemis van haar ouders getrokken, en dat wil ze niet.
Als ik vraag wat ze wél wil, dan wil ze haar rouw ‘ont-stollen’. Ze heeft er al veel over gelezen. Gevoelens denkt ze ’t liefste weg. In alles wat ze zegt, hoor ik: laat mij de controle, ik wil niet voelen. Ook het gemis van mijn ouders niet. Net als de begeleiding, verdeelt ze ook zichzelf in vakken.
Overleving als beschermende muur
Toen ze drie jaar was, werd haar broertje geboren. Door zijn ziekte had hij veel aandacht nodig. Jong als ze was, leerde ze om zichzelf bezig te houden en niet lastig te zijn. Als haar broertje iets had gedaan, kreeg zij een terechtwijzende vinger. Tegen de tijd dat ze acht was, nam ze bij voorbaat al de schuld op zich. Dat scheelde een discussie waarvan ze de uitkomst toch al kende.
Zo ontwikkelde ze een sterke innerlijke criticus. Naar haar ouders en de buitenwereld deed ze of ze oké was, maar de criticus liet haar steeds negatiever over zichzelf denken. Dat ‘loste’ ze op door vooral veel te gaan doen. Zo hield ze haar gedachten onder controle en haar gevoelens buiten de deur. Zo kon ze zich staande houden in een gezin waar nauwelijks aandacht voor haar was.
Veilig rouwen
Bij mij wil ze ‘rouwen in stapjes’, bang als ze is om overvallen te worden door gevoelens. Dat gebeurt echter juist omdat ze gevoelens wegdrukt. Zij heeft daarom de regie, ik nodig uit. Zo ervaart ze dat ze het nu niet alleen hoeft te doen. Ze leert dat haar gestolde rouw alles te maken heeft met hoe er met haar als kind is omgegaan. Dát heeft haar als eerste overspoeld.
Nu ze het begrijpt, vindt ze het goed dat we hiermee werken; dit trauma – want dat is het – zet een muur vóór de rouw om haar ouders. Ofwel: de reactie op trauma is het uitschakelen van álle gevoelens, ook de prettige. Als ze weer gaat voelen, zal ze alles voelen. Daar is ze bang voor.
Trauma is ‘té’
In trauma is er altijd een situatie die gaat over ‘te’: te groot, veel, heftig, lang, in relatie tot je mogelijkheden om ermee om te gaan. Hoe kun je er als driejarige mee omgaan dat je ouders er niet voor je zijn? Precies. Niet. Maar als volwassene kun je je eigen antwoord vinden.
Je hebt immers meer opties om het ‘te’ eraf te halen (hoewel het groot, veel, heftig en lang zal blijven). Voor mijn cliënte is dat: nu ervaren wat ze toen, als klein meisje, niet kon voelen. Én door te weten: ik heb nu een keuze. Tegen het eind van de therapie beseft ze dat het (een beetje) oké is om haar ouders te missen én ook boos te zijn op hen. Hiermee geeft ze zichzelf erkenning, voor haar een megastap op haar reis naar zichzelf.
Meer weten over rouw, trauma en burn-out?
Heb je een vraag over verlies door overlijden, scheiding, ziekte, verlies van werk, burn-out of ingrijpende gebeurtenissen? Bel 06-12949654 of mail info@brightblue-coaching.nl. Begeleiding wordt deels vergoed door de meeste zorgverzekeraars. Ben je coach en wil je leren werken met rouw? Kijk op www.brightblue-coaching.nl voor opleidingen en trainingen.
Jeanne van Mierlo
Rouw- en traumatherapeut
